Siêu âm thai và 20 điều mẹ bầu nhất định phải biết: Siêu âm thai là việc làm thường xuyên của mẹ bầu trong 9 tháng mang thai. Thông qua kết quả siêu âm, mẹ sẽ biết được cân nặng, chiều dài và những chỉ số cần thiết về thai nhi. Tuy nhiên, đó chưa phải là tất cả những điều mẹ bầu mong muốn. Còn rất nhiều thắc mắc xung quanh việc siêu âm thai mà không phải chị em nào cũng hiểu hết.

Những cột mốc siêu âm thai cần phải ghi nhớ

Qua bài viết dưới đây sẽ giúp cho các bà mẹ kiến thức về kiểm tra tình trạng thai nhi trong thời giang mang thai bằng cách siêu âm thai. Vậy bà bầu phải siêu âm thai bao nhiêu lần và cột mốc khám thai là khi nào.
 Theo các bác sĩ sản khoa, trong suốt quá trình thai nghén có 3 thời điểm bắt buộc mẹ bầu phải đi siêu âm thai.

  • Từ tuần 12 -14 của thai kỳ: Đây là thời điểm bác sĩ siêu âm có thể xác định tuổi thai một cách chính xác nhất. Và điều quan trọng hơn của việc siêu âm thai trong thời kỳ này là bác sĩ có thể đo khoảng sáng sau gáy nhằm dự đoán một số bất thường nhiễm sắc thể (những bất thường này có thể là nguyên nhân gây bệnh Down, dị dạng tim, chi, thoát vị cơ hoành…). Nếu bạn mang thai đơn hay đôi thì đây cũng là thời điểm bác sĩ siêu âm có thể cho bạn kết quả chính xác nhất.
  • Từ tuần 21 – 24 của thai kỳ: Hầu hết các cơ quan bên trong thai nhi đều được bác sĩ siêu âm kiểm tra để đảm bảo thai phát triển bình thường. Các cột sống, hộp sọ, não, tim, phổi, thận, cánh tay và chân của thai nhi ở thời kỳ này đều có thể được nhìn thấy. Ngoài ra, bác sĩ có thể phát hiện hầu hết các bất thường về hình thái của thai nhi như sứt môi, hở hàm ếch, dị dạng ở các cơ quan nội tạng. Thời gian này đặc biệt quan trọng còn bởi vì những đình chỉ thai nghén chỉ có thể được thực hiện trước tuần thứ 28.
  • Từ tuần 30 – 32 của thai kỳ: Những bất thường xuất hiện muộn như bất thường ở động mạch, tim và một vùng cấu trúc não sẽ được bác sĩ siêu âm phát hiện ở thời điểm siêu âm này. Thời điểm nay, khi siêu âm bác sĩ còn kiểm tra dây rốn xem nó còn đủ tốt để vận chuyển dinh dưỡng nuôi bào thai hay không, vị trí của nhau thai và tình trạng nước ối (đục hay trong, nhiều hay ít) cũng được bác sĩ kiểm tra trong lần siêu âm này.

Thời điểm siêu âm thai:

Tại sao lại cần đúng ở những tuần 12 – 14; 21 – 24; hay 30 – 32 mà không phải ở thời điểm khác? TS Trần Danh Cường – Phó Giám đốc Trung tâm chẩn đoán trước sinh (Bệnh viện Phụ sản Trung Ương) cho hay, siêu âm là một phương pháp chẩn đoán an toàn, đã được tổ chức thực phẩm và dược phẩm Mỹ (FDA) cho phép ứng dụng trong y học thực hành. Tuy nhiên, việc siêu âm cần được chỉ định đúng vào những thời điểm quan trọng trên để giúp cho việc chẩn đoán đạt sự chính xác cao nhất. Ví dụ dấu hiệu độ mờ da gáy dày chỉ xuất hiện trong thời điểm 11 – 14 tuần, sau thời điểm này tất cả đều trở về bình thường.

Siêu âm khảo sát hình thái học thai nhi nếu ở thời điểm sớm hơn thì chưa nhìn rõ các cấu trúc hoặc ở thời điểm muộn hơn thì thai kỳ lại quá lớn, nước ối giảm sẽ khó khảo sát và nếu có bất thường thì việc chấm dứt thai kỳ cũng phải cân nhắc vì thai có thể sống sau sinh.

Siêu âm màu cho phép phát hiện được nhiều dị tật: thần kinh, não, gan, tim, thận, cột sống, chân tay, hàm mặt… Với một số bệnh lý di truyền, các dị tật bẩm sinh quá nặng nề không thể khắc phục, đình thai (bỏ thai) có thể là một biện pháp được thực hiện. Bởi trẻ sinh ra không thể phát triển bình thường, tàn phế suốt đời.

Tại sao bàng quang phải đầy nước khi siêu âm?

Đây có lẽ là câu hỏi phổ biến nhất ở các mẹ bầu khi siêu âm những lần đầu tiên. Có một vài lý do khác nhau là, thứ nhất, trong giai đoạn sớm của thai kỳ, một bàng quang chứa nhiều nước sẽ giúp mang lại chất lường hình ảnh siêu âm tốt hơn. Bàng quang nằm ở phía trước tử cung, âm thanh đi qua chất lỏng thì nhanh hơn nên sẽ cho hình ảnh và âm thanh siêu âm thai tốt nhất.

Vì thế, mẹ đừng thắc mắc nếu như trước khi siêu âm bác sĩ hay yêu cầu mẹ nên uống nhiều nước và chờ đến khi muốn đi tiểu nhất thì vào giường siêu âm, đây chính là thời điểm hình ảnh siêu âm cho kết quả rõ nét nhất.

Siêu âm thai và 20 điều mẹ bầu nhất định phải biết

Tại sao siêu âm lại có thể nhìn thấy được thai nhi?

Hình ảnh siêu âm được hình thành bằng cách sử dụng các sóng âm thanh. Máy gửi các sóng âm thanh thông qua cơ thể; sau đó, phản xạ trở lại và chuyển đổi thành một hình ảnh được hiển thị trên màn hình. Cách siêu âm như sau: bác sĩ sẽ thoa gel dành cho siêu âm lên bụng mẹ bầu, sau đó đầu máy siêu âm được quét qua – quét lại cho đến khi bào thai và nhau thai được hiển thị. Mẹ bầu và người thân có thể nhìn thấy hình ảnh bào thai trên màn hình.

Tại sao có những giai đoạn mang thai phải siêu âm 3D?

Siêu âm 2D đã cho chúng ta biết được tình trạng sức khỏe và sự phát triển của bé, vậy sao còn phải siêu âm 3D? Thực tế thì siêu âm 3D có những tính năng rất tuyệt vời, cho ra những hình ảnh rõ nét nhất về thai nhi, giúp bác sĩ dễ dàng nhận thấy hình thái bé và phát hiện ra những dị tật nếu có như tật hở môi, hở hàm ếch và những bất thường bên ngoài khác. Mẹ có thể siêu âm 2D suốt thai kỳ nhưng vào những thời điểm quan trọng như 12 tuần, 22 tuần, 32 tuần mẹ nên sử dụng phương pháp siêu âm 3D.

Siêu âm thai và 20 điều mẹ bầu nhất định phải biết

Siêu âm 3D có những tính năng rất tuyệt vời, cho ra những hình ảnh rõ nét nhất về thai nhi, giúp bác sĩ dễ dàng nhận thấy hình thái bé và phát hiện ra những dị tật nếu có.

Siêu âm có gây hại cho thai nhi?

Chưa có bằng chứng khoa học nào cho thấy mối liên quan giữa việc siêu âm thai và những tác hại xấu của nó. Phương pháp chữa trị bệnh lâm sàng đã sử dụng siêu âm trong nhiều năm qua nhưng chưa cho thấy bất cứ dấu hiệu bất lợi nào. Mặc dù có thể tồn tại những hiệu ứng sinh học trong tương lai nhưng dữ liệu hiện tại cho thấy, lợi ích từ siêu âm còn nhiều hơn so với những rủi ro đối với bệnh nhân. Tuy nhiên, trong thời gian mang thai, bạn không nêu tùy tiện siêu âm nếu không được sự chỉ định của bác sĩ. Thông thường trong suốt thai kỳ mẹ chỉ cần siêu âm 3 lần ngoài những lần khác được bác sĩ yêu cầu.

Siêu âm sẽ phát hiện dị tật thai nhi?

Điều này đúng nhưng không phải trong mọi trường hợp bởi không phải lúc nào các bác sĩ cũng có thể phát hiện ra dị tật thai nhi. Có những trường hợp phải đến khi bé chào đời thì bác sĩ mới phát hiện ra dị tật đó.

Siêu âm đo độ mờ gáy là gì?

Quá trình này thường được tiến hành vào tuần 10-13 (hoặc 11-13 tuần 6 ngày) để kiểm tra xem bé có mắc Down không. Kết quả sẽ được xem xét kết hợp với xét nghiệm máu của mẹ và tuổi của mẹ trước khi đưa ra chẩn đoán nguy cơ bé bị Down và những bất thường khác. Tỷ lệ có nguy cơ khoảng 1/300. Khi đó, thai phụ được chỉ định làm thêm những xét nghiệm khác là CVS (lấy mẫu nhung màng đệm)là hoặc chọc dò ối (kiểm tra mẫu nước ối).

Mục đích chính của siêu âm thai:

Xác định giới tính thai nhi:

Thời điểm xác định tương đối chính xác nhất giới tính của thai nhi là từ tuần thứ 14 trở đi. Trong 3 tháng đầu, dương vật của các bé trai sẽ hình thành. Tuy nhiên, vì thai còn nhỏ nên việc phân biệt dương vật và âm vật sẽ rất khó. Việc phân biệt rõ ràng giới tính của thai nhi chỉ có thể được thực hiện khi thai đã lớn hơn.

Nếu bác sĩ kết luận con bạn là con trai thì tỷ lệ sẽ chính xác hơn là kết luận về con gái. Trong nhiều trường hợp, khi thai nhi đã được 28 tuần mà tinh hoàn vẫn chưa di chuyển xuống bìu thì bác sĩ sẽ dễ nhầm con trai với con gái.

Xác định tuổi thai qua siêu âm:

Qua kích thước và hình dạng của thai nhi, bác sĩ có thể tính toán được tuổi thai dựa vào một bảng đối chiếu. Tuy nhiên, việc xác định này vẫn có sai số, do bảng đối chiếu chỉ cho biết thai tương ứng với các thai bình thường ở độ tuổi bao nhiêu. Vì vậy, tốt nhất bạn nên nhớ được ngày đầu tiên của lần hành kinh cuối và xác định tuổi thai bắt đầu từ ngày này.

Xác định tình trạng sức khỏe của thai nhi:

Siêu âm không cho bạn biết được tình trạng con bạn khỏe hay yếu. Dựa vào siêu âm, bác sĩ cho bạn biết các chỉ số về kích thước, đường kính lưỡng đỉnh, chiều dài xương đùi… của thai nhi. Qua đó có thể khẳng định rằng, tại thời điểm siêu âm, tỷ lệ cơ thể thai nhi có cân đối và tương xứng với tuổi thai hay không, đồng thời thai nhi có tiềm ẩn một căn bệnh nào không.

Những kết quả siêu âm bất thường

Đừng quá lo lắng khi kết quả siêu âm ghi là “ối đục”: Trong trường hợp này, đáng lẽ bác sĩ phải ghi là “sự cản âm của dịch ối không đều”. Việc khẳng định ối đục hay không chỉ có thể xác định khi ối đã vỡ (phải nhìn thấy tận mắt).

Bác sĩ xác định ối có bình thường không dựa trên số lượng và độ cản âm của dịch ối; trong đó yếu tố cản âm ít quan trọng hơn. Lượng dịch ối nhiều hay ít đều gợi ý những bất thường. Tuy nhiên, kết luận bất thường phải do các bác sĩ chuyên ngành sản đưa ra.

  • Thai ngoài tử cung.
  • Đa thai.
  • Thai chết lưu.
  • Bất thường về ngôi thai.
  • Dị tật bẩm sinh.
  • Các vấn đề về nước ối như thiểu ối, đa ối.
  • Bất thường ở nhau thai: nhau tiền đạo, nhau bị bong ra.
  • Chậm phát triển trong tử cung.
  • Các khối u trong tử cung (lá phôi, thai trứng…)
  • Những bất thường khác ở tử cung, buồng trứng và cấu trúc trong vùng chậu.

 



Comments

comments